Succesfully saved

Lepenski Vir

Lepenski Vir je arheološko nalazište čiji značaj daleko prevazilazi granice Srbije. Cela jedna mezolitska kultura dobila je ime po ovom lokalitetu. Najnovija datiranja radioaktivnim ugljenikom razrešila su neke nedoumice oko perioda iz kojeg ovo nalazište potiče i smešta je između 9500./7200. do 6000. godine pre Hrista, znači u period od mezolita do ranog neolita. Lepenski Vir u svetski značajna nalazišta smeštaju otkrića koja se vremenski vezuju za mezolit. Reč je o planski podizanom naselju sa staništima i svetilištima trapezoidne osnove. Nađene nekropole, skulpture od kamena, kao i brojni pokretni nalazi od kosti i kamena, ukazuju na posebne pogrebne rituale i činjenicu da je ovo nalazište predstavljalo ne samo naselje već i sakralni centar. Najpoznatiji nalazi sa ovog lokaliteta svakako su skulpture i žrtvenici napravljeni od oblutaka nađeni zaliveni krečnjačkim malterom u podovima kuća, smešteni najčešće uz ognjište. Istraživanja lokaliteta započeta su 1965 godine, a svetski značajna otkrića mezolitskih skulptura datiraju iz 1967. godine. Iskopavanja su završena 1971. godine kada je nalazište premešteno skoro 30 metara višlje, kako bi se izbeglo potapanje lokaliteta usled podizanja nivoa vode prilikom gradnje hidroelektrane na Đerdapu i sprečio njegov trajni gubitak za nauku i ljudsko društvo.

Lepenski vir je arheološko nalazište 1983. godine upisano u centralni registar Srbije kao nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja.