Succesfully saved

Mediana, lokalitet Brzi Brod

Pored preistorijskih nalaza, na ataru Brzog Broda iz bronzanog doba poznatiji je lokalitet rimska Medijana (lat. Mediana), nekadašnje predgrađe (suburbium) antičkog grada Naisusa sa kompleksom građevina bogatih Rimljana i palatom cara Konstantina. Lokalitet se prostire na površini od oko 40 hektara. Na ovom značajnom antičkom lokalitetu život se odvijao od druge polovine 3. do druge polovine 6. veka. Naselje se nalazi u plodnoj ravnici i nije bilo utvrđeno, što nam ukazuje da je nastalo u vreme punog procvata antičkog Naissusa kada grad, zahvaljujući pogodnom geografskom položaju na Balkanu, postaje važan vojnopolitički i ekonomski centar istočnog dela Rimskog Carstva. Društvenom, ekonomskom, kulturnom i urbanističkom procvatu Naissusa i Medijane svakako je doprineo i Konstantin I (306. – 337.) koji je rođen u njemu i koji je grad, nakon proglašenja za cara, veličanstveno ukrasio. Može se pretpostaviti da je podizanje vila u Medijani započeto krajem 3., a nastavljeno sa većim intenzitetom u 4. veku, kada Naissus i Medijana postaju privremena rezidencija i odmorište mnogim carevima u njihovim putovanjima na Istok. Osvajana od Gota, Huna, Avara, obnavljana delimično za vreme Justinijana I i po svoj prilici, za kratko nastanjena Slovenima, Medijana je danas u ruševinama, plitko pod zemljom.
Arheološko nalazište Medijana je 1981. godine upisano u centralni registar Srbije kao nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja.