Prema Zakonu o kulturnim dobrima ("Sl. glasnik RS", br. 71/94)  delatnost zaštite spomenika kulture, prostornih kulturno- istorijskih celina, arheoloških nalazišta i znamenitih mesta povereno je posebnim specijalizovanim ustanovama kulture - zavodima za zaštitu zaštitu spomenika kulture. Na planu vođenja evidencije, očuvanja i restauracije nepokretnih kulturnih dobara u Srbiji, zavodi su su pre svega dužni da:
 
  • - proučavaju nepokretna kulturna dobra i izrađuju studije, elaborate i projekte s odgovarajućom dokumentacijom radi najcelishodnije zaštite i korišćenja određenog nepokretnog kulturnog dobra;
  • - učestvuju u postupku pripremanja prostornih i urbanističkih planova putem dostavljanja raspoloživih podataka i uslova zaštite nepokretnih kulturnih dobara i učestvuju u razmatranju predloga prostornih i urbanističkih planova;
  • - objavljuju građu o preduzetim radovima na nepokretnim kulturnim dobrima;
  • - izrađuju projekte za izvođenje radova na nepokretnim kulturnim dobrima i izvode te radove u skladu sa zakonom;
  • - ostvaruju uvid u sprovođenje mera zaštite i korišćenja nepokretnih kulturnih dobara.
  •  
Mapa zavoda za zaštitu spomenika kulture u Srbiji
Powered by WISroGIS Webris 4
 
Na svojoj teritoriji Srbija ima 15 zavoda za zaštitu spomenika kulture. Uprava Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture je izmeštena iz Prištine u Leposavić, a Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Prištine i Zavod za zaštitu spomenika kulture u Prizrenu se nalaze na teritoriji koja je pod privremenom upravom Misije UN. Svi zavodi za zaštitu spomenika kulture zakonom su dobili zadatak da vode lokalne registre i vode računa o kulturnim dobrima na jasno definisanim teritorijama (Rešenje o utvrđivanju teritorije zavoda za zaštitu spomenika kulture, "Sl. Glasnik RS", br. 48/95), osim Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, čija je nadležnost da, pored ostalih poslova, vodi centralni registar nepokretnih kultrunih dobara i da organizuje postupke utvrđivanja nepokretnih kulturnih dobara.